نخستین نوشته

این نخستین نوشته‌ی من در این وب‌سایت است؛ وب‌سایتی که پس از آزمودن چند فریم‌ورک و ابزار ساخت سایت‌های ایستا، در نهایت آن را با Astro ساختم. تا چند ماه پیش، Astro حتی در میان گزینه‌هایی که می‌شناختم هم نبود.

سال‌ها بود که می‌خواستم فضای شخصی خودم را برای نوشتن داشته باشم؛ نه صرفاً حساب دیگری در یک بستر انتشار، بلکه وب‌سایتی که بتوانم آن را کنترل کنم، تغییر بدهم، خراب کنم، از نو بسازم و تا هر زمان که بخواهم نگه دارم.

این همان چیزی است که همیشه در وب‌سایت‌های شخصی برایم جذاب بوده است. می‌توان آن‌ها را بر اساس ایده‌ها و سلیقه‌ی خود شکل داد، واقعاً صاحبشان بود و به‌مرور بهترشان کرد. البته داشتن وب‌سایت شخصی به معنای استقلال کامل از شرکت‌های میزبانی یا سایر سرویس‌ها نیست، اما دست‌کم کنترل محتوا، نحوه‌ی ارائه و مسیر کلی وب‌سایت در اختیار خودم باقی می‌ماند.

نخستین بار این دامنه را در سال ۱۳۸۸ ثبت کردم. در آن زمان، سیستم‌های مدیریت محتوا و به‌ویژه وردپرس، به روش رایج ساخت و مدیریت وب‌سایت‌ها تبدیل می‌شدند. جذابیت آن‌ها را درک می‌کردم و برای امکاناتی که فراهم کرده بودند ارزش قائل بودم، اما هیچ‌گاه علاقه‌ی چندانی به توسعه‌ی قالب‌ها و افزونه‌های وردپرس پیدا نکردم.

آنچه بیشتر برایم جذاب بود، خودِ وب بود: HTML، CSS، JavaScript، مرورگرها، سرورها و اینکه همه‌ی این بخش‌ها چگونه در کنار هم کار می‌کنند. کار با فناوری‌های گسترده‌تر و زیربنایی وب برایم جذاب‌تر از یادگیری معماری و قراردادهای اختصاصی یک سیستم مدیریت محتوای مشخص بود.

از کجا آغاز شد؟

علاقه‌ی من به توسعه‌ی وب به سال‌های نوجوانی‌ام، حدود سال ۱۳۸۳، بازمی‌گردد. در همان دوره بود که ساخت صفحات ایستای ساده را شروع کردم و آن‌ها را روی سرویس‌های میزبانی رایگان قرار دادم.

در ابتدا مشغول یادگیری مقدمات HTML و کار با ابزارهایی مانند Microsoft FrontPage بودم، اما چیزی که واقعاً توجهم را جلب کرد، خود نرم‌افزار یا کدنویسی صفحات نبود.

موضوع هیجان‌انگیز برای من این بود که می‌توانستم چیزی را روی رایانه‌ی شخصی خودم بسازم، آن را در وب منتشر کنم و در دسترس هر کسی قرار بدهم که به اینترنت متصل بود. دیگران می‌توانستند از آن بازدید کنند، با آن تعامل داشته باشند و واقعاً از چیزی استفاده کنند که من ساخته بودم. آن زمان این موضوع برایم شگفت‌انگیز بود و هنوز هم هست.

علاقه‌ام به توسعه‌ی وب کم‌کم بیشتر شد، هرچند مسیری که طی کردم مستقیم و پیوسته نبود. مسئولیت‌های دیگر، تغییر مسیرها و دوره‌های دوری از توسعه باعث شدند نتوانم آن را به‌شکل مداوم دنبال کنم.

اما همیشه دوباره به آن بازمی‌گشتم.

ابزارها تغییر کردند. وب تغییر کرد و علایق من نیز در طول زمان تغییر کردند. بااین‌حال، میل به فهمیدن سازوکار چیزها و ساختن چیزی از خودم هیچ‌گاه به‌طور کامل از بین نرفت.

چرا دوباره می‌نویسم؟

از دوران نوجوانی، وبلاگ‌های فارسی و انگلیسی را دنبال می‌کردم و خودم نیز گاهی در فضای آنلاین می‌نوشتم.

بخش بزرگی از چیزهایی که می‌دانم، حاصل خواندن نوشته‌های افرادی است که برای مستندسازی و انتشار تجربه‌های خود وقت گذاشته‌اند: توسعه‌دهندگانی که توضیح داده‌اند چگونه مسئله‌ای را حل کرده‌اند، مهندسانی که درباره‌ی تصمیم‌ها و مصالحه‌های فنی نوشته‌اند و افرادی که آموخته‌های به دست آمده از تجربه‌ی خود را آزادانه با دیگران به اشتراک گذاشته‌اند.

بسیاری از این نوشته‌ها برای من از مستندات رسمی یا آموزش‌هایی که با دقت تدوین شده‌اند، سودمندتر بوده‌اند. آن‌ها فقط نشان نمی‌دادند چه روشی نتیجه داده است؛ بلکه توضیح می‌دادند نویسنده چگونه درباره‌ی مسئله فکر کرده، چه چیزهایی اشتباه پیش رفته و اگر دوباره با همان موقعیت روبه‌رو شود، چه کاری را متفاوت انجام خواهد داد.

شبکه‌های اجتماعی شیوه‌ی انتشار و پیدا کردن اطلاعات را تغییر داده‌اند، اما هنوز فکر می‌کنم وبلاگ‌های شخصی هدف متفاوتی دارند. آن‌ها به ما فرصت می‌دهند کمی آهسته‌تر پیش برویم، یک ایده را با جزئیات بیشتری پرورش بدهیم، آموخته‌هایمان را مستند کنیم و بدون محدودشدن به قالب، الگوریتم یا سقف تعداد نویسه‌های یک پلتفرم بنویسیم.

یک وبلاگ همچنین می‌تواند در طول زمان به سابقه‌ای از تغییر نگاه، علایق و کارهای یک فرد تبدیل شود. این همان چیزی است که می‌خواهم در اینجا شکل بدهم.

درباره‌ی چه خواهم نوشت؟

بیشتر از هر چیز، می‌خواهم از این وبلاگ برای ثبت چیزهایی استفاده کنم که در حال یادگیری یا کارکردن روی آن‌ها هستم.

درباره‌ی توسعه‌ی نرم‌افزار، مهندسی نرم‌افزار، هوش مصنوعی و فناوری به‌طور کلی خواهم نوشت. بعضی نوشته‌ها ممکن است درباره‌ی وب‌سایت‌ها، برنامه‌های تحت وب، ابزارها، آزمایش‌ها یا پروژه‌های دیگری باشند که در حال ساختشان هستم. برخی دیگر ممکن است روی یک مسئله‌ی فنی، مفهومی که در حال یادگیری آن هستم یا درس‌هایی تمرکز کنند که از کاری ناموفق یا تجربه‌ای که مطابق انتظار پیش نرفته است، آموخته‌ام.

قرار نیست همه‌ی نوشته‌ها آموزش باشند و انتظار هم ندارم هر موضوعی که درباره‌اش می‌نویسم کاملاً تازه باشد. گاهی سودمندترین کاری که می‌توانم انجام بدهم این است که یک مفهوم موجود را با زبان خودم توضیح بدهم، دلایل تصمیم‌های یک پروژه را ثبت کنم یا درباره‌ی چیزهایی بنویسم که آرزو می‌کردم هنگام شروع کار می‌دانستم.

گاهی نیز درباره‌ی سخت‌افزار خواهم نوشت، به‌ویژه زمانی که با نرم‌افزار یا موضوعی که در حال بررسی آن هستم ارتباط داشته باشد.

به غیر از دنیای فناوری نیز به ادبیات، موسیقی و هنر علاقه‌مندم؛ بنابراین احتمالاً این موضوعات هم گاهی در نوشته‌هایم دیده خواهند شد. نمی‌خواهم این وب‌سایت به یک دسته‌ی مشخص محدود باشد. ترجیح می‌دهم بازتابی از علایق واقعی من باشد، حتی زمانی که این علایق به‌سادگی در کنار یکدیگر قرار نمی‌گیرند.

اگر یکی از نوشته‌های من بتواند به فرد دیگری کمک کند مفهومی را بهتر درک کند، مسئله‌ای را حل کند یا ساختن چیزی از خودش را آغاز کند، همین دلیلِ کافی برای ادامه دادنِ نوشتن است.